'Mỹ Tâm diễn làm gì đến nỗi, chỉ là trang phục đang bị hơi diện quá mà thôi'

Có những bộ phim cố làm khán giả choáng váng bằng những cú twist liên tục, lật tới lật lui như trò xào bài. Nhưng cũng có những bộ phim chọn cách kể chuyện thẳng băng, giống như tính cách của người miền Tây: đã nói thì nói, đã làm thì làm, ít vòng vo. Phim Tài của cặp đôi đạo diễn Mai Tài Phến và nhà sản xuất Mỹ Tâm nằm ở vế thứ hai.

Bộ phim không cố tỏ ra thông minh hơn khán giả cũng không tìm cách tạo “trend” bằng những câu thoại được viết ra chỉ để cắt clip lan truyền trên mạng. Câu chuyện được kể khá trực diện, xoay quanh những con người sống ở vùng biên: buôn bán, mưu sinh, mang ơn và trả nợ, cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.

Ngay từ những cảnh đầu, không khí của Châu Đốc hiện ra khá rõ. Chợ cá, tiệm mắm, những gánh hàng, những người đai hàng chạy sát biên giới. Xa xa là cánh đồng với những cây thốt nốt đứng lặng giữa trời. Cái đẹp của phim không phải kiểu mỹ lệ được trau chuốt cho vừa khung hình mà là cái đẹp của đời sống: hơi bụi, hơi ồn và mang vị mặn của sông nước.

Những ai từng đi qua vùng biên như Phú Hữu (An Giang) sẽ nhận ra bối cảnh này không hề xa lạ. Có những nơi biên giới chỉ cách nhau bởi một con sông nước lấp xấp. Ban ngày trông hiền hòa nhưng khi đêm xuống lại trở thành “đường đua” của những chiếc vỏ lãi chở hàng lậu. Những người chạy hàng ấy không hẳn vì thích liều lĩnh. Đó thường là con đường nhanh nhất để lo cho gia đình. Cái logic sinh tồn rất thẳng ấy trở thành nền tảng tâm lý cho nhiều nhân vật trong phim.

Nhân vật Tài do Mai Tài Phến thể hiện mang khá rõ hình ảnh một người đàn ông miền Tây: nghĩa khí, thẳng thắn và đôi khi hành động trước khi kịp suy tính quá xa. Tài thấy người cần giúp thì giúp, có khi giúp đúng có khi giúp nhầm nhưng một khi đã mang ơn hay mang nợ rất khó dứt.

Một câu thoại của nhân vật Tư Lóng (do Long Đẹp Trai đảm nhận) gây chú ý: Chỉ nó phụ người ta chứ không cho người ta phụ nó đâu. Chữ “phụ” trong câu nói này có hai lớp nghĩa: phụ giúp và phụ bạc. Nếu hiểu theo nghĩa đầu, đó là sự hào hiệp. Nhưng nếu hiểu theo nghĩa sau lại gợi lên một kiểu kiêu hãnh của đàn ông: thà mình mang tiếng còn hơn để người khác phải mang nợ mình. Cái tự ái ấy, trong nhiều trường hợp cũng là thứ đẩy con người vào những lựa chọn cảm tính.

Phim Tài cũng khéo đưa vào nhiều chi tiết đời thường tạo nên không khí miền Tây khá rõ: quán nhậu ven sông, nồi lẩu mắm bốc khói, những bàn rượu kéo dài. Chỉ cần đặt đúng bối cảnh là tự nhiên thấy “đúng miền Tây”, không cần phải phô trương.

Mối quan hệ giữa Tài và Út Lành (của Mỹ Tâm) mang lại một dạng chemistry khá tự nhiên. Ánh nhìn và sự quan tâm giữa hai nhân vật không bị đẩy thành một mối tình kịch tính mà giống sự thân quen hình thành dần trong đời sống. Một số người chê Mỹ Tâm đóng phim Tài bị hơi ''đơ, cứng'' nhưng tôi thấy cô ấy diễn làm gì đến nỗi chỉ là trang phục đang hơi diện quá mà thôi. Bởi đa phần trong phim các nhân vật khác mang vẻ ngoài mộc mạc của miền sông nước, phục trang của Út Lành (Mỹ Tâm đóng) lại chỉn chu, thậm chí thời trang. Vẻ đẹp ấy vẫn nổi bật trên màn ảnh nhưng đôi khi tạo cảm giác như một nhân vật bước ra từ không khí Đà Lạt hơn là miệt thứ miền Tây.

Nhân vật gây ấn tượng nhất trong phim có lẽ là bà trùm giang hồ tên Kim của Hồng Ánh. Đây không phải kiểu phản diện ồn ào. Hồng Ánh chọn cách diễn tiết chế: giọng nói hơi đục, nhịp thoại chậm và ánh mắt dừng lâu hơn một nhịp. Tất cả tạo cảm giác về một người đã đi qua quá nhiều chuyện tỏ ra hung dữ. Câu thoại của nhân vật: Đừng tưởng quay đầu làm chuyện tốt thì sẽ trở thành người tốt - một câu ngắn gọn nhưng gần như tóm lại toàn bộ thế giới đạo đức của bộ phim, nơi quá khứ không dễ dàng bị xóa bỏ.

Bên cạnh đó, nhân vật bà Phúc - mẹ của Tài do Hạnh Thúy thể hiện lại là một chi tiết đáng tiếc khi kịch bản chưa khai thác hết tiềm năng. Bà Phúc lẽ ra có thể trở thành nút thắt bi kịch của câu chuyện: một người mẹ tần tảo, thương con và hy sinh gần như mọi thứ cho con trai nhưng sau đó lại trượt dốc vào nghiện ngập và dần trở thành người thao túng cảm xúc của chính con mình. Sự chuyển biến này được gợi ra nhưng chưa được lý giải đầy đủ, khiến tuyến tâm lý của nhân vật còn khoảng trống.

Ở tuyến vai phụ, Quang Trung mang lại những khoảng nghỉ khá dễ chịu giúp nhịp phim không bị căng quá mức. Phần hành động nhìn chung được dàn dựng chắc tay, các cảnh rượt đuổi và ẩu đả có lực, không quá kịch hóa. Chỉ riêng đoạn kéo container gần cuối phim có phần hơi vượt khỏi không khí đời thường mà bộ phim xây dựng trước đó.

Một tiếc nuối rất nhỏ nhân vật của Mai Tài Phến ăn mặc kín đáo quá. Hay là do Mỹ Tâm không muốn Phến trưng trổ hình thể? Một bộ phim về đàn ông miền Tây mà che mất cái vẻ nam tính đó thì cũng hơi phí. 

Nhìn tổng thể, Tài không phải kiểu phim cố gây ấn tượng bằng cấu trúc phức tạp. Bộ phim chọn cách kể chuyện khá thẳng. Và chính sự thẳng thắn ấy lại hợp với tinh thần miền Tây: sống vì nhau, mang ơn nhau và đôi khi cũng mắc nợ nhau, cả tiền bạc lẫn tình cảm.

Sau khi bước ra khỏi rạp, điều còn đọng lại trong tôi không phải là một cú twist mà là những con người của vùng sông nước ấy. Đặc biệt là bà Kim của Hồng Ánh, một nhân vật xuất hiện không nhiều nhưng đủ để gợi cảm giác rằng phía sau bà vẫn còn một câu chuyện dài chưa được kể hết.

Mỹ Tâm và Mai Tài Phến diễn lại một đoạn thoại trong phim "Tài": 

Độc giả hãy chia sẻ cảm nhận về phim "Tài" và quan điểm không nhất thiết phải trùng với bài viết đã đăng trên VietNamNet. Mọi ý kiến xin gửi về email banvanhoa@vietnamnet.vn

Thổ Quan