Bỏ mức 500 triệu đồng/năm: Chính sách thuế với hộ kinh doanh sắp thay đổi lớn?

Đề xuất giao Chính phủ quyết ngưỡng doanh thu không chịu thuế

Hồ sơ thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) vừa được Bộ Tài chính gửi xin ý kiến Bộ Tư pháp.

Theo tờ trình, Bộ Tài chính cho biết, ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, trong đó đã nâng mức doanh thu không phải nộp thuế của cá nhân kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm.

Đồng thời, tại Luật số 149/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT đã nâng mức doanh thu không chịu thuế GTGT lên 500 triệu đồng/năm.

Qua rà soát chính sách thuế và thực trạng công tác quản lý thu hiện hành đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, Bộ Tài chính nhận thấy, bên cạnh việc tăng cường quản lý để đảm bảo minh bạch, thu đúng, thu đủ, việc nghiên cứu điều chỉnh chính sách thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trong điều kiện kinh tế trong nước có nhiều biến động so với thời điểm ban hành Luật Thuế TNCN (cuối năm 2025) là cần thiết.

Theo cơ quan soạn thảo, điều này để đảm bảo chính sách thuế khoa học, phù hợp với xu thế phát triển kinh tế số và có tính đến khả năng đáp ứng của người nộp thuế với tỷ lệ động viên hợp lý, giúp người nộp thuế không muốn và không tìm các biện pháp trái pháp luật để trốn, tránh thuế.

Theo đó, để hỗ trợ cá nhân phát triển sản xuất kinh doanh, nhất là những hộ, cá nhân có quy mô nhỏ (những đối tượng yếu thế), đồng thời khuyến khích cá nhân chuyển lên doanh nghiệp, Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ phương án điều chỉnh như sau: Sửa đổi quy định về mức doanh thu không phải nộp thuế TNCN và mức doanh thu không chịu thuế GTGT theo hướng không quy định mức cụ thể tại luật và giao Chính phủ quy định mức này.

Quy định này giúp cho Chính phủ có đủ cơ sở pháp lý để điều hành linh hoạt chính sách tài khóa, trong đó có chính sách thuế.

Cụ thể, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 7 và khoản 4 Điều 7 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 như sau:

“Cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh có doanh thu năm dưới mức quy định của Chính phủ không phải nộp thuế TNCN”.

“Cá nhân cho thuê bất động sản, trừ hoạt động kinh doanh lưu trú, nộp thuế TNCN được xác định bằng phần doanh thu từ hoạt động cho thuê bất động sản vượt trên mức quy định của Chính phủ nhân (x) với thuế suất 5%”.

Cùng với đó, sửa đổi, bổ sung khoản 25 Điều 5 Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 149/2025/QH15 như sau: “Hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh có mức doanh thu năm dưới mức quy định của Chính phủ; tài sản của tổ chức, cá nhân không kinh doanh, không phải là người nộp thuế GTGT bán ra; hàng dự trữ quốc gia do cơ quan dự trữ quốc gia bán ra; các khoản thu phí, lệ phí theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí”.

Ý kiến trái chiều về đề xuất

Chia sẻ với PV VietNamNet, TS Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội cho hay, trong bối cảnh mới, việc đưa ra các giải pháp mới là cần thiết.

Tuy nhiên, theo ông, luật vừa được sửa đổi, nên về nguyên tắc, pháp luật cần có sự ổn định trong một khoảng thời gian nhất định để đánh giá hiệu quả thực tiễn. Việc tiếp tục sửa đổi ngay sau khi luật vừa ban hành, thậm chí có những quy định chưa kịp có hiệu lực (đến 1/7 mới áp dụng), sẽ dẫn đến thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật.

Ông nhấn mạnh, luật cần có tính lâu dài, không nên điều chỉnh liên tục. Dù việc giao Chính phủ quy định có thể giúp chính sách linh hoạt, kịp thời hơn, nhưng trong bối cảnh hiện nay là chưa thực sự cần thiết.

Theo quan điểm của ông, nên để luật đi vào cuộc sống trong vài năm, qua đó kiểm chứng bằng thực tiễn, trước khi xem xét sửa đổi một cách căn cơ và toàn diện.

Theo ông Tú, việc điều chỉnh chính sách trong thời gian ngắn có thể khiến quá trình triển khai phát sinh thêm một số khó khăn, khi người nộp thuế cần thời gian để làm quen với quy định mới. Vì vậy, ông cho rằng cần cân nhắc để đảm bảo tính ổn định, lâu dài và nhất quán của hệ thống pháp luật.

Trong khi đó, theo ông Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, đề xuất của Bộ Tài chính về việc không quy định mức doanh thu không chịu thuế TNCN và thuế GTGT ngay trong luật, mà giao Chính phủ quy định chính là nội dung ông từng kiến nghị trước đây. Việc cơ quan soạn thảo tiếp thu và đưa vào dự thảo luật là tín hiệu tích cực.

Tuy nhiên, ông Được cho hay, dự thảo hiện mới dừng ở việc nêu định hướng điều chỉnh ngưỡng, còn mức cụ thể và cơ sở xác định sẽ tiếp tục được bàn thảo trong thời gian tới. 

“Dù giao Chính phủ quy định, nhưng trong luật vẫn cần đưa ra các nguyên tắc, tiêu chí rõ ràng để làm căn cứ xây dựng ngưỡng phù hợp”, ông Được nói.

Bên cạnh đó, việc xác định ngưỡng chịu thuế không chỉ liên quan đến câu chuyện đảm bảo công bằng giữa người nộp thuế từ tiền lương, tiền công với hộ kinh doanh, mà còn cần tính đến nhiều yếu tố kinh tế - xã hội khác. Theo ông Được, chính sách thuế thường mang tính lồng ghép, do đó cần cân nhắc hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân, đồng thời tạo thuận lợi cho người nộp thuế trong từng bối cảnh và điều kiện cụ thể.

Về ngưỡng không chịu thuế, trước đây ông từng đề xuất khoảng 1 tỷ đồng/năm, song việc thiết kế các mức khác nhau theo từng ngành nghề là rất khó. Nguyên nhân là chính sách này không chỉ liên quan đến nghĩa vụ thuế TNCN, thuế GTGT mà còn gắn với các vấn đề về hóa đơn, chứng từ, cũng như nhiều yếu tố khác như chuẩn nghèo, cách tính thuế (tính trên toàn bộ doanh thu hay phần vượt ngưỡng)…

Do đó, theo ông, việc điều chỉnh là cần thiết, nhưng quá trình xây dựng chính sách cần được tính toán thận trọng, dựa trên nhiều tiêu chí, từ yếu tố công bằng, các chỉ số kinh tế - xã hội, đến bối cảnh thực tiễn và mức độ nhận thức, tuân thủ của người dân trong từng giai đoạn.