Cặp tượng đá cổ mất trộm nhiều năm trở về đền sau một bài đăng trên mạng

Đền Thần (thuộc làng Quỳnh Đôi, xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An) từ lâu đã nổi tiếng là ngôi đền cổ kính, linh thiêng, có tuổi đời hàng trăm năm, thờ Mộc Lôi Linh Ứng Thiên Thần và phối tế 3 ông tổ khai cơ có công bảo quốc hộ dân.

Nơi đây lưu giữ nhiều hiện vật bằng đá có giá trị lịch sử như hổ chầu, sư tử, voi và tượng quản mã. Tuy nhiên, những cổ vật vô giá này lại trở thành mục tiêu của kẻ gian.

Theo ông Hồ Sỹ Chánh (66 tuổi, người trông coi đền Thần), vào khoảng năm 2021, một bức tượng quản mã tại khuôn viên đền đột ngột biến mất. Khi vụ việc vẫn chưa có manh mối thì 2 năm sau, bức tượng quản mã còn lại tiếp tục bị kẻ gian lấy trộm.

“Thời điểm đó, tôi còn là công an viên, tham gia tìm kiếm nhưng không có kết quả. Để tạm thời thay thế, xã đã cho đúc 2 bức tượng mới”, ông Chánh nhớ lại. Tuy nhiên, các bức tượng này về hình thức không giống tượng cũ.

Đến khoảng tháng 10/2025, trong đợt kiểm tra thiệt hại di tích sau bão số 10, đoàn công tác của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An bất ngờ trước sự thiếu vắng của cặp tượng đá cổ quý giá này.

Ngay sau đó, ông Hồ Mạnh Hà, Phó Trưởng phòng Quản lý di sản thuộc Sở, cùng người dân địa phương đăng tải thông tin, hình ảnh lên các trang mạng xã hội nhằm kêu gọi cộng đồng chung tay tìm kiếm cổ vật cho quê hương.

Lời kêu gọi trên mạng xã hội nhanh chóng nhận được sự chú ý đặc biệt từ anh Hồ Văn Hương, một người con của làng Quỳnh Đôi, hiện sinh sống tại Hà Nội. Là người thường xuyên ghé thăm đền Thần mỗi khi có dịp về quê, anh Hương lưu giữ ký ức khá rõ nét về hình dáng của cặp tượng đá cổ này.

Giữa năm 2025, trong một lần tình cờ ghé thăm một người quen chuyên sưu tầm cổ vật tại tỉnh Hải Dương cũ, anh Hương ngỡ ngàng phát hiện 2 bức tượng đá đang trưng bày trong tủ có hình dáng khá tương đồng với cặp tượng quản mã ở quê nhà.

Dù lúc này cả 2 bức tượng đều không còn nguyên vẹn, mất đi phần đầu, anh vẫn chủ động xin chụp lại hình ảnh hiện trạng của chúng.

Ban đầu, những hình ảnh này được gửi về cho lãnh đạo xã, song do địa phương không còn lưu giữ nhiều tư liệu hình ảnh rõ nét nên chưa thể đưa ra nhận định chắc chắn.

Chỉ đến khi anh Hương đọc được bài viết của ông Hồ Mạnh Hà trên mạng xã hội, hai bên mới kết nối và trao đổi. Bằng việc đối chiếu phần thân dưới còn lại của 2 bức tượng với hồ sơ tư liệu được lưu giữ, ông Hà khẳng định đây chính là cặp tượng quản mã của đền Thần bị mất trộm nhiều năm trước.

Ông Chánh tiết lộ, sau khi có kết quả xác minh, anh Hương tự bỏ tiền túi ra để xin chuộc lại cặp tượng đá.

“Số tiền anh Hương bỏ ra để chuộc lại 2 bức tượng từ tay nhà sưu tầm thời điểm đó là hơn 190 triệu đồng”, ông Chánh nói.

Với mong muốn phục dựng lại nguyên vẹn "báu vật" quê hương, anh Hương sử dụng các hình ảnh tư liệu do đơn vị quản lý cung cấp, thuê nghệ nhân dùng đá điêu khắc thêm phần đầu, gắn vào phần thân tượng. Sau quá trình phục dựng, 2 bức tượng quản mã được bàn giao lại cho đền.

Theo ông Chánh, qua sự việc trên, chính quyền địa phương hiện đã cho đúc các bệ bằng bê tông dưới chân tượng, gia cố bằng khung in-nox. Ngoài ra, nhiều camera an ninh được lắp đặt trong khuôn viên đền để phòng ngừa kẻ gian. 

Ông Hồ Mạnh Hà cho biết, không chỉ đền Thần mà nhiều di tích trên địa bàn hiện còn lưu giữ những cổ vật có giá trị, đặc biệt là các tượng đá cổ. Một số hiện vật được giới sưu tầm định giá lên tới hàng tỷ đồng. Vì vậy, theo ông, cơ quan chức năng và địa phương cần tăng cường quản lý, bảo vệ để ngăn chặn nguy cơ săn lùng, trộm cắp cổ vật.