Chồng mất vì ung thư, con dâu bị bố mẹ chồng đuổi khỏi căn nhà tự tay xây dựng

Xây nhà trên đất của bố mẹ chồng

Theo trình bày của chị Đ. (ngụ tỉnh Thái Nguyên), chị và anh T. kết hôn năm 2002 và có một con chung. Trước khi cưới chị Đ., anh T. có một người con riêng.

Năm 2018, vợ chồng chị xây dựng một căn nhà cấp 4 rộng khoảng 120m2 cùng các công trình phụ và cải tạo khu vườn trên phần đất của bố mẹ anh T.

Chị Đ. cho rằng toàn bộ công trình do vợ chồng chị bỏ tiền xây dựng, còn đất được cha mẹ chồng cho nhưng chưa sang tên.

Đầu năm 2019, chồng chị Đ. qua đời vì ung thư. Sau đám tang, mâu thuẫn gia đình bùng phát khi chị Đ. cho rằng cha mẹ chồng đã khóa cửa, không cho mẹ con chị tiếp tục ở trong căn nhà do chính tay vợ chồng xây dựng.

Từ tháng 4/2019, chị Đ. phải đưa con gái về nhà mẹ đẻ sinh sống và sau đó khởi kiện, yêu cầu được chia di sản thừa kế là căn nhà và các tài sản liên quan.

Trong khi đó, bố mẹ chồng chị Đ. cho rằng đất vẫn thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông bà và phần lớn tiền xây nhà là do ông bà hỗ trợ, trong đó có 260 triệu đồng cho và 100 triệu đồng cho vay.

Ông bà cũng cho rằng trong thời gian anh T. lâm bệnh, chị Đ. không trực tiếp chăm sóc và có thời gian chuyển ra nơi khác sinh sống. Vì vậy, ông bà không đồng ý giao lại căn nhà và muốn giữ lại làm nhà thờ họ.

Ngoài ra, vụ án còn phát sinh nhiều yêu cầu liên quan đến nợ nần và nghĩa vụ tài sản. Em trai của anh T. yêu cầu chị Đ. thanh toán hơn 50 triệu đồng tiền vật liệu, công làm mái tôn và cửa nhà mà anh đã đứng ra chi trả trước đây.

Một số người thân khác cũng khai từng cho vợ chồng anh T. vay tiền, vay vàng để làm nhà và chữa bệnh.

Đáng chú ý, người con riêng của anh T. cũng yêu cầu được hưởng phần thừa kế theo quy định pháp luật với tư cách thuộc hàng thừa kế thứ nhất.

Con dâu mất nhà, được nhận tiền

Sau quá trình hòa giải không thành, tháng 2/2021, TAND huyện Phú Bình (nay là TAND khu vực 1 - Thái Nguyên) mở phiên sơ thẩm và chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của chị Đ.

Tòa xác định căn nhà được xây trên đất của bố mẹ anh T. nên giao căn nhà cùng các công trình gắn liền với đất cho ông bà quản lý, sử dụng.

Tuy nhiên, do có công sức đóng góp tạo lập tài sản của vợ chồng chị Đ., tòa buộc ông bà phải thanh toán cho con dâu hơn 228 triệu đồng; hai người con của anh T. mỗi người được hưởng hơn 38 triệu đồng.

Ngoài ra, tòa cũng công nhận thỏa thuận giữa chị Đ. và em chồng về khoản tiền mái tôn hơn 35 triệu đồng.

Không đồng ý với phán quyết trên, bố mẹ chồng chị Đ. kháng cáo. Tại phiên phúc thẩm, Hội đồng xét xử TAND tỉnh Thái Nguyên xác định anh T. mất năm 2019 nên hàng thừa kế thứ nhất gồm 5 người: vợ là chị Đ., hai người con (gồm con chung và con riêng), cùng cha mẹ ruột của anh T.

Tòa nhận định căn nhà cấp 4 cùng các công trình phụ được xây năm 2018 là tài sản chung của vợ chồng anh T. và chị Đ. Dù bố mẹ anh T. cho rằng tiền xây nhà do ông bà bỏ ra, nhưng không cung cấp được chứng cứ chứng minh. Trong khi đó, các nhân chứng và người bán vật liệu đều xác nhận việc xây dựng do vợ chồng anh T. trực tiếp thực hiện.

Theo định giá, giá trị còn lại của căn nhà và công trình phụ là hơn 380 triệu đồng. Sau khi trừ khoản 12 triệu đồng mà bố mẹ anh T. trả thay và chị Đ. tự nguyện chấp nhận, giá trị tài sản còn hơn 368 triệu đồng. Một nửa trong số này được xác định là di sản của anh T. và được chia đều cho 5 người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, mỗi người được hưởng khoảng 36,8 triệu đồng.

Do căn nhà nằm trên đất của bố mẹ anh T. nên tòa giao toàn bộ nhà cho ông bà sở hữu, đồng thời buộc ông bà thanh toán cho chị Đ. hơn 220 triệu đồng, trong đó gồm phần tài sản của chị và phần thừa kế được hưởng. Hai người con của anh T. cũng được nhận phần thừa kế theo quy định.

Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu đòi hơn 214 triệu đồng và 100 triệu đồng vay nợ của bố mẹ anh T. do không có chứng cứ chứng minh.

(Tham khảo Bản án số 48/2021/DS-PT ngày 30/6/2021 của TAND tỉnh Thái Nguyên)