Kỳ tích hơn 3.000km cao tốc được đầu tư: Bước tiến lớn về hạ tầng

Chỉ trong 5 năm, chiều dài đường bộ cao tốc được đầu tư bằng cả 10 năm trước cộng lại, đưa Việt Nam cán mốc có hơn 3.000km cao tốc. Đây không chỉ là bước đột phá về hạ tầng, mà còn là kỳ tích thể hiện tư duy phát triển mới, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn tăng trưởng cao, bền vững, hướng tới Đại hội Đảng lần thứ XIV.

Cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021–2030 và các nghị quyết của Quốc hội, mục tiêu đến năm 2025 cả nước có 3.000km đường bộ cao tốc đã được hiện thực hóa, sớm hơn nhiều dự báo trước đây.

Giai đoạn 2001-2010, cả nước chỉ đưa vào khai thác 89km cao tốc; giai đoạn 2011-2020 đạt 1.163km. Trong giai đoạn 2021-2025, chỉ sau 5 năm, tổng chiều dài cao tốc được đầu tư tương đương cả 10 năm trước cộng lại.

Đến hết năm 2025, cả nước dự kiến hoàn thành và thông xe kỹ thuật khoảng 3.513km đường bộ cao tốc, trong đó cao tốc Bắc – Nam phía Đông cơ bản hoàn thành, toàn bộ 23 dự án thành phần của cả hai giai đoạn đầu tư đã được đưa vào khai thác.

Đây là tốc độ phát triển nhanh nhất trong lịch sử ngành giao thông vận tải Việt Nam, góp phần hoàn thiện mạng lưới cao tốc quốc gia theo hướng đồng bộ, hiện đại và liên thông.

“Phép thử khắc nghiệt” của nhiệm kỳ

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết, giai đoạn 2021-2023 được xem là “phép thử” khắc nghiệt nhất đối với các dự án hạ tầng giao thông.

Đại dịch Covid-19 khiến chuỗi cung ứng đứt gãy, nhiều công trường phải tổ chức thi công “3 tại chỗ”. Biến đổi khí hậu làm mưa bão kéo dài, trong khi nguồn vật liệu khan hiếm, giá cả biến động mạnh.

“Trong bối cảnh đó, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự đồng thuận của người dân trong giải phóng mặt bằng đã tạo nên sức bật lớn. Nhiều dự án phải thi công ngày đêm, vượt qua 5-6 mùa mưa để kịp tiến độ”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Đến cuối năm 2025, hơn 3.000km cao tốc được đưa vào khai thác; hàng loạt dự án trọng điểm được khơi thông như các tuyến vành đai Hà Nội, TPHCM; cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận - Cần Thơ; Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột; Tuyên Quang - Hà Giang… tạo nên mạng lưới kết nối liên vùng hoàn chỉnh.

Theo Thứ trưởng Lê Anh Tuấn, giá trị của cột mốc 3.000km không chỉ nằm ở con số chiều dài, mà còn là cuộc cách mạng về tư duy phát triển hạ tầng, nơi tốc độ, kỷ luật và hiệu quả trở thành tiêu chuẩn mới.

Khoa học công nghệ – chìa khóa của kỳ tích

PGS.TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam, cho rằng một trong những yếu tố then chốt tạo nên bước phát triển vượt bậc là sự ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ.

Các nhà đầu tư, nhà thầu đã nhận thấy rõ cơ hội trong triển khai các dự án cao tốc, sẵn sàng đầu tư thiết bị, máy móc hiện đại, đổi mới công nghệ thi công, thay thế những công nghệ lạc hậu từ hàng chục năm trước.

“Trước đây, người ta thường lo ngại ‘ở đâu ép tiến độ, ở đó không có chất lượng’. Nhưng thực tế vừa qua cho thấy, dù thúc tiến độ rất cao, các công trình vẫn bảo đảm chất lượng nhờ khoa học công nghệ và quản lý hiện đại”, lãnh đạo Hiệp hội nhấn mạnh.

Có thể khẳng định, khoa học công nghệ đã tác động trực tiếp, mạnh mẽ vào việc hoàn thành mục tiêu 3.000km cao tốc – điều từng được coi là “bất khả thi”.

Quyết sách đúng, tổ chức thi công khác biệt

Theo ông Phạm Văn Khôi, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành, để đạt được cột mốc 3.000km cao tốc không chỉ là nỗ lực của các nhà thầu, mà còn là kết quả của sự định hướng đúng đắn của Đảng, sự quan tâm của Quốc hội, chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ và sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương.

“Chưa bao giờ các tuyến cao tốc lại được hoàn thành trong thời gian ngắn như giai đoạn 5 năm vừa qua, đặc biệt là cao tốc Bắc – Nam phía Đông”, ông Khôi nói.

Khác với trước đây, Chính phủ đã có quyết sách phân chia các gói thầu quy mô lớn, có giá trị lên tới 5.000 tỷ đồng, lựa chọn các nhà thầu đủ mạnh, đủ kinh nghiệm, cùng với đó là phương pháp tổ chức thi công khoa học, áp dụng công nghệ phù hợp địa hình – địa chất, tăng ca, tăng kíp, giảm sức người, tăng sức máy.

Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà thầu, chủ đầu tư, bộ, ngành và địa phương trong giải quyết mặt bằng, vật liệu, tiến độ thi công các dự án được rút ngắn đáng kể.

Những thành tựu đạt được trong phát triển cao tốc không chỉ tạo nền tảng hạ tầng hiện đại, mà còn mở ra kỷ nguyên phát triển mới, nơi Việt Nam khẳng định tầm vóc và vị thế quốc gia, hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững.

Cột mốc hơn 3.000km cao tốc, đạt được ngay trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, chính là dấu ấn quan trọng, tạo thế và lực để đất nước bước vào chặng đường phát triển mới, hướng tới Đại hội Đảng lần thứ XIV với niềm tin và khát vọng mạnh mẽ hơn bao giờ hết.