Người phụ nữ bất ngờ khi hơn 2.600m2 đất có nhà ở bị ghi là đất vườn

Bà B.T.H. (Quảng Ngãi) cho biết gia đình bà đang sử dụng thửa đất rộng khoảng 2.600m2 có nguồn gốc do ông cố để lại.

Theo trình bày, ban đầu ông cố của bà sở hữu tổng cộng 3.900m2 đất. Năm 1970, diện tích này được chia cho ba người con trai. Trong đó, ông nội bà H. được nhận 2.600m2, một người em nhận 400m2 và người còn lại được chia 900m2.

Đến năm 1975, người chú sử dụng thửa đất 400m2 hy sinh. Sau đó, bà nội giao lại phần đất này cho cha mẹ bà H. quản lý, sử dụng. Khi ông bà qua đời, cha mẹ bà tiếp tục sử dụng ổn định cả hai thửa đất diện tích 2.600m2 và 400m2.

Năm 1983, địa phương thực hiện đăng ký ruộng đất theo Chỉ thị 299/TTg. Toàn bộ diện tích 3.900m2 được ghi chung trong sổ mục kê dưới tên mẹ bà H. và người chú đang sử dụng thửa đất 900m2, không tách thành ba thửa riêng theo hiện trạng thực tế.

Sau khi cha mẹ mất, bà H. tiếp tục quản lý và sử dụng hai thửa đất. Năm 1996, bà được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với cả hai thửa.

Tuy nhiên, điều khiến bà bất ngờ là thửa đất hơn 400m2 không có nhà ở lại được công nhận toàn bộ là đất ở, trong khi thửa đất 2.600m2 có nhà ở và nhà thờ lại được xác định toàn bộ là đất vườn.

Năm 2021, bà H. nộp hồ sơ đề nghị xác định lại diện tích đất ở đối với thửa đất 2.600m2. Tuy nhiên, hồ sơ không được giải quyết với lý do thửa đất đã có biến động và không đăng ký theo Chỉ thị 299/TTg.

Từ đó, bà đặt câu hỏi liệu với nguồn gốc và quá trình sử dụng đất kéo dài qua nhiều thế hệ như trên, bà có được xem xét xác định lại diện tích đất ở đối với thửa đất 2.600m2 theo quy định hiện hành hay không.

Trả lời nội dung của bà H., Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là trường hợp cụ thể liên quan đến thủ tục hành chính về đất đai.

Theo Bộ, việc xem xét phải căn cứ hồ sơ địa chính, giấy tờ về quyền sử dụng đất cũng như thực tế quản lý, sử dụng đất tại địa phương. Vì vậy, thẩm quyền giải quyết thuộc cơ quan chức năng địa phương.

Tuy nhiên, về nguyên tắc pháp luật, Bộ dẫn quy định tại Điều 54 Luật Đất đai năm 1993, thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà H. vào năm 1996. Theo đó, hạn mức đất ở đối với mỗi hộ gia đình ở nông thôn do UBND cấp tỉnh quy định nhưng không vượt quá 400m2.

Đối với những địa bàn có điều kiện đặc thù hoặc nhiều thế hệ cùng sinh sống trong một hộ, hạn mức này có thể được nâng lên nhưng không quá hai lần mức quy định của địa phương.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết, theo Luật Đất đai năm 2024, đối với thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận thì loại đất được xác định theo thông tin ghi trên giấy chứng nhận.

Theo phản ánh của bà H., toàn bộ diện tích 2.600m2 đã được xác định là đất vườn hoặc đất nông nghiệp.

Trường hợp nhà ở được xây dựng trên diện tích đất nông nghiệp sau thời điểm được cấp Giấy chứng nhận thì được xem là sử dụng đất không đúng mục đích. Khi đó, việc chuyển sang đất ở sẽ được xem xét theo thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất quy định tại Điều 139 Luật Đất đai năm 2024.

Như vậy, việc có được xác định lại diện tích đất ở đối với thửa đất hơn 2.600m2 hay không sẽ phụ thuộc vào hồ sơ pháp lý, quá trình sử dụng đất thực tế và kết quả xem xét của cơ quan có thẩm quyền tại địa phương.