Sau ly hôn, người cha có được quyền nuôi con dưới 3 tuổi không?

Chị Nguyễn Thu Hiền (ở Hà Nội) hỏi: Vợ chồng anh trai tôi đang làm thủ tục ly hôn. Hai người có con chung mới hơn 1 tuổi.

Anh tôi làm quản lý tại một công ty, còn vợ trước đây làm nhân viên nhưng từ khi mang bầu, sinh con đến nay đã nghỉ việc. Chị dâu kém anh tôi gần chục tuổi nên có nhiều điểm khác biệt trong lối sống và tính cách.

Chị dâu hay để con nhỏ ở nhà cho người giúp việc hoặc gửi bố mẹ trông để đi du lịch, đi chơi với bạn bè. Anh tôi nhiều lần khuyên nhủ nhưng chị không thay đổi.

Do không tìm được tiếng nói chung, mâu thuẫn kéo dài, họ quyết định ly hôn. Anh tôi có nguyện vọng được nuôi con, nhưng nhiều người cho rằng vì cháu còn nhỏ nên người cha gần như không có cơ hội được giao nuôi con.

Xin hỏi, trong trường hợp này, anh tôi có thể được giao nuôi con không và cần làm gì?

Luật sư Lê Hằng (Công ty Luật TAT Law Firm) trả lời: Về vấn đề nuôi con dưới 36 tháng tuổi, pháp luật đã có quy định rõ ràng tại khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.

Theo đó, sau khi vợ chồng ly hôn, con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Đây là nguyên tắc được đặt ra dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn, nhằm đảm bảo trẻ em dưới 3 tuổi được chăm sóc, nuôi dưỡng tốt nhất về mặt tâm sinh lý từ người mẹ.

Tuy nhiên, quy định trên cũng chỉ rõ nguyên tắc này không phải là tuyệt đối. Cụ thể, khoản 2 Điều 81 quy định Tòa án phải căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con. Muốn được Tòa án xem xét giao quyền nuôi con, anh trai chị cần tập trung chứng minh một số điều kiện quan trọng.

Thứ nhất, điều kiện kinh tế. Theo lời chị chia sẻ, anh trai chị làm quản lý công ty. Anh cần chứng minh có thu nhập ổn định và cao để đảm bảo các chi phí sinh hoạt, học tập, y tế cho con thông qua các tài liệu như hợp đồng lao động, bảng lương, sao kê ngân hàng, giấy tờ sở hữu tài sản...

Thứ hai, điều kiện thời gian và môi trường. Mặc dù làm quản lý, anh trai chị vẫn cần chứng minh có sự hỗ trợ của gia đình (ông bà nội) hoặc người giúp việc đáng tin cậy để trực tiếp chăm sóc con, cũng như môi trường sống (nơi ở) đảm bảo an toàn, vệ sinh.

Thứ ba, điều kiện chăm sóc thực tế. Anh trai chị có thể thu thập bằng chứng về việc mình là người trực tiếp chăm sóc con nhiều hơn trong thời gian chung sống (đưa đón, tắm rửa, cho ăn, cho ngủ...).

Ngoài ra, dựa trên thông tin chị cung cấp, việc người mẹ thường xuyên để con nhỏ cho người giúp việc hoặc gửi bố mẹ trông để đi du lịch, đi chơi có thể là căn cứ để Tòa án xem xét về trách nhiệm, sự quan tâm và mức độ ưu tiên của người mẹ đối với con cái.

Do đó, anh trai chị cần thu thập các bằng chứng cụ thể và khách quan (tin nhắn, hình ảnh, lời khai nhân chứng...) chứng minh người mẹ không đủ điều kiện chăm sóc con cũng như điều kiện kinh tế không ổn định bằng người cha.

Việc chứng minh các yếu tố trên đóng vai trò then chốt để Tòa án nhận định việc giao con cho cha trực tiếp nuôi dưỡng sẽ phù hợp với lợi ích cao nhất của cháu.