Thu hồi hết đất ở: Nhà nhiều thế hệ có được thêm suất tái định cư?

Bà Vũ Thị L. (45 tuổi) gửi câu hỏi đến Bộ Nông nghiệp và Môi trường: ''Gia đình tôi được UBND xã giao 320m² đất ở vào ngày 15/12/1993. Khi đó, gia đình đã nộp đầy đủ tiền sử dụng đất và hiện vẫn còn giữ biên lai (trên biên lai ghi nội dung bồi hoàn đất thổ cư).

Đến ngày 20/10/2025, UBND xã thu hồi toàn bộ diện tích đất của gia đình để thực hiện dự án làm đường. Tuy nhiên, trong phương án bồi thường, cơ quan chức năng lại khấu trừ tiền sử dụng đất với lý do diện tích đất ở được giao vượt hạn mức.

Điều này khiến gia đình tôi băn khoăn, bởi tại thời điểm năm 1993, hạn mức giao đất ở là 400m²/hộ, trong khi diện tích được giao chỉ là 320m² và gia đình đã nộp đủ tiền.

Bên cạnh đó, đối với trường hợp đất được giao trái thẩm quyền trong giai đoạn từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2004, nếu gia đình có giấy tờ chứng minh đã nộp đủ tiền sử dụng đất thì khi Nhà nước thu hồi có bị khấu trừ tiền sử dụng đất do vượt hạn mức hay không?

Ngoài ra, gia đình tôi bị thu hồi 100% đất ở và không còn chỗ ở nào khác trên địa bàn. Gia đình có nhiều thế hệ cùng chung sống, vợ chồng, con tôi vẫn chung hộ khẩu. UBND xã không bố trí thêm đất ở cho các con tôi với lý do chưa tách hộ, trong khi các trường hợp đã tách hộ lại được xem xét giao thêm đất.

Không biết việc xử lý như trên của UBND xã có đúng quy định không?''

Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) trả lời: Pháp luật đất đai đã có quy định cụ thể đối với trường hợp hộ gia đình có nhiều thế hệ cùng sinh sống trên một thửa đất bị thu hồi.

Theo đó, nếu trong hộ gia đình có nhiều thế hệ hoặc nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống, khi thu hồi đất ở, Nhà nước sẽ xem xét trong 2 trường hợp: (1) các thành viên đủ điều kiện tách thành hộ gia đình riêng theo quy định pháp luật về cư trú; (2) nhiều hộ gia đình cùng có quyền sử dụng chung một thửa đất.

Tuy nhiên, nếu diện tích đất ở được bồi thường không đủ để giao riêng cho từng hộ, Nhà nước sẽ xem xét hỗ trợ cho các hộ còn thiếu, với các hình thức như: giao đất ở có thu tiền sử dụng đất; bán, cho thuê hoặc cho thuê mua nhà ở.

Việc gia đình được bố trí thêm đất tái định cư không đơn thuần phụ thuộc vào việc đã tách hộ khẩu, phải căn cứ vào: điều kiện tách hộ theo quy định pháp luật về cư trú; thực trạng sử dụng đất và số hộ thực tế cùng sinh sống.

Đáng chú ý, Luật Đất đai cũng giao thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh căn cứ tình hình thực tế để quyết định mức hỗ trợ, cũng như việc giao thêm đất ở hoặc bố trí nhà ở cho các hộ còn thiếu.

Về vấn đề gia đình đã nộp tiền sử dụng đất từ năm 1993 nhưng vẫn bị khấu trừ khi bồi thường, pháp luật cho phép khấu trừ nghĩa vụ tài chính chưa thực hiện (nếu có) vào tiền bồi thường.

Tuy nhiên, việc xác định có phát sinh nghĩa vụ tài chính bổ sung hay không, đặc biệt trong trường hợp giao đất trái thẩm quyền hoặc vượt hạn mức, thuộc thẩm quyền của cơ quan tài chính.

Cục Quản lý đất đai khuyến nghị người dân trong các trường hợp tương tự cần liên hệ trực tiếp với cơ quan nông nghiệp và môi trường, cơ quan tài chính tại địa phương để được kiểm tra hồ sơ cụ thể, xác định nghĩa vụ tài chính (nếu có) và xem xét chính sách tái định cư phù hợp.