Vì sao dự án đường sắt 155.000 tỷ đồng Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng chậm tiến độ?

Thông tin với PV VietNamNet, đại diện Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng) cho biết một số hạng mục thuộc dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đã được khởi công từ ngày 19/12/2025. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng tại một số địa phương.

Theo đại diện Ban Quản lý, các hạng mục đã được khởi công thuộc dự án thành phần 1, gồm đường kết nối vào các nhà ga và quảng trường phía trước ga. Trong giai đoạn đầu, chủ đầu tư triển khai thi công tại 5 vị trí thuộc cùng một gói thầu xây dựng.

Tuy nhiên, đến nay, mới có 2/5 vị trí đủ điều kiện để triển khai thi công là khu vực ga Lào Cai và ga Nam Hải Dương. Trong khi đó, 3 vị trí (gồm Phú Thọ, Bắc Hồng và Lương Tài) vẫn vướng mắc về giải phóng mặt bằng nên chưa thể triển khai đồng bộ.

Đối với các ga còn lại trên toàn tuyến, Ban Quản lý dự án đang phối hợp với đơn vị tư vấn tiếp tục hoàn thiện hồ sơ thiết kế kỹ thuật. Dự kiến trong tháng 7 sẽ hoàn thành các thủ tục cần thiết để tổ chức lựa chọn nhà thầu thi công và tiếp tục triển khai xây dựng.

Đại diện Ban Quản lý cho biết, theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, tuyến đường sắt ban đầu được đề xuất với 21 nhà ga. Tuy nhiên, sau quá trình nghiên cứu, rà soát và tối ưu phương án bố trí, số lượng ga đã được điều chỉnh còn 20.

Theo Ban Quản lý dự án, phía tư vấn Trung Quốc đã bàn giao hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) đầu kỳ cho phía Việt Nam từ cuối tháng 3. Sau đó, Bộ Xây dựng cùng các cơ quan liên quan của Việt Nam và phía Trung Quốc đã tổ chức thẩm tra, thẩm định hồ sơ.

Ngày 10/4, các bên đã hoàn thành báo cáo thẩm định bước đầu và gửi lại phía tư vấn để tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện. Sau khi hồ sơ FS được phê duyệt, dự án mới có thể hoàn tất các bước tiếp theo như xác định tổng mức đầu tư, cơ cấu nguồn vốn, lập các thiết kế chi tiết,…

Song song với quá trình này, công tác cắm mốc giải phóng mặt bằng đang được triển khai trên địa bàn các tỉnh, thành phố có tuyến đi qua. Một số địa phương đã bắt đầu tiếp nhận hồ sơ để thực hiện thống kê, kiểm đếm và xác định phương án bồi thường.

Dự án đang bị chậm 

Đại diện Ban Quản lý dự án thừa nhận tiến độ thực hiện đang chậm so với các mốc được quy định tại Nghị quyết 127 của Chính phủ về triển khai Nghị quyết của Quốc hội. Nguyên nhân chủ yếu là quá trình khảo sát, nghiên cứu thực địa phát sinh nhiều vấn đề kỹ thuật phức tạp về địa chất, đứt gãy và điều kiện xây dựng dọc tuyến, khiến việc hoàn thiện hồ sơ, thiết kế và các thủ tục liên quan kéo dài hơn dự kiến.

"Ban Quản lý dự án đang phối hợp với các bộ, ngành báo cáo Chính phủ để xem xét điều chỉnh một số nội dung liên quan đến tiến độ thực hiện dự án", đại diện Ban Quản lý cho biết.

Về công nghệ, dự án được xác định sử dụng công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật đường sắt của Trung Quốc theo cơ chế đặc thù đã được Quốc hội thông qua. Tuyến đường sắt được thiết kế với tốc độ khai thác tối đa khoảng 160km/h đối với nhiều đoạn tuyến, đồng thời phục vụ cả vận tải hành khách và hàng hóa.

Theo đánh giá của Ban Quản lý, việc đầu tư tuyến đường sắt mới sẽ góp phần nâng cao năng lực vận tải trên hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, giảm thời gian di chuyển, tăng khả năng kết nối logistics và đáp ứng các yêu cầu về phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh trong dài hạn.